شرح و تفسير قربانى بر دو نوع است : واجب و مستحب . شرط واجب آن است كه بايد ناقص الخلقه نباشد . امام باقر عليه السّلام از جدش پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله روايت كرده است : « حيوان شل و لاغر و گوش بريده و شاخ شكسته را قربانى نكنيد . » « 1 » در چهار مورد قربانى واجب مىشود : 1 . حج تمتّع ؛ خداوند متعال فرموده است : « . . . هركس از عمره تمتع به حج باز آيد ، قربانى كند هر چه مقدورش است . . . » « 2 » 2 . اگر فرد محرم براى ناچارى سر خود را تراشيد بايد يكى از اين سه كفاره را انجام دهد : سه روز روزه يا اطعام شش نفر فقير و يا قربانى . خداوند متعال فرموده است : « . . . و هركس بيمار باشد و يا دردى در سرش داشته باشد ، كفاره دهد به جاى روزه داشتن يا صدقه دادن يا كشتن گوسفند . . . » « 3 » 3 . اگر فرد محرم يكى از چهارپايان را صيد كرد ، بايد مانند آن را كفاره دهد . خداوند متعال فرموده است : « . . . و هركس آن را عمدا كشت مثل آن صيد را قربانى كند . . . » « 4 »

--> ( 1 ) . منتهى المطلب : 2 / 740 ؛ الحدائق الناظره : 17 / 92 ؛ سنن ترمذى : 4 / 85 ؛ ح 1497 ؛ تحفة الاحوذى : 5 / 67 ؛ علل الترمذى ، قاضى : 1 / 264 ، ح 446 . ( 2 ) . . . . فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ بقره / 2 : 196 . ( 3 ) . . . . فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ بِهِ أَذىً مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ . . . بقره / 2 : 196 . ( 4 ) . . . . وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ . . . مائدة / 5 : 95 .